Yirmi İkinci Söz

Evrende Allah'ı tanıtan san'at eserleri; bunlardaki birlik tecellîlerini ve san'at inceliklerini çözmenin ve tahkikî bir imanı kazanmanın yolları.

Birinci Makam: Dünyada olup biten sıradan olayların ardındaki olağanüstülüklere dikkati çeken bir temsil.

1. Burhan: Ağaçların yaratılış ve yaşayışındaki olağanüstülük ve birlik tecellîsi.
2. Burhan: Tohumlardaki ve canlıların yaratılışındaki olağanüstülük ve birlik tecellîsi
3. Burhan: İnsan ve hayvanların yaratılış ve yaşayışındaki olağanüstülük ve birlik tecellîsi.
4. Burhan: Ağaçların çevre ile ilişkilerindeki olağanüstülük ve birlik tecellîsi.
5. Burhan: Ağacın sonucu olan meyve ile evrenin sonucu olan insanın, üzerlerindeki san'atla bir San'atkâra işareti.
6. Burhan: Bahar ve yaz mevsimindeki değişikliklerde görünen olağanüstülük ve birlik ve kudret tecellîsi.
7. Burhan: Varlıklar arasındaki yardımlaşma ve dayanışmada görünen olağanüstülük ve birlik tecellîsi.
8. Burhan: Bütün varlıkların yaratılış ve işleyişinde rol alan hava, su, ışık, toprak gibi unsurların yerine getirdiği görevlerdeki olağanüstülük ve birlik tecellîsi.
9. Burhan: Bütün eserlerin sahibi ve san'atkârı olarak birtek zatı tanımanın kolaylığı.
10. Burhan: Varlıkların gelip geçmesinde, onları değiştirenin değişmezliğini gösteren işaretler.
11. Burhan: Hz. Muhammed'in (a.s.m.) getirdiği haberlerin, evrendeki varlıklar tarafından doğrulanması.
12. Burhan: Kâinat Yaratıcısı hakkında Kur'ân'ın verdiği haberler.

İkinci Makam: Evrendeki varlıkların, Allah'ın varlık ve birliğine işaretleri.

1. Lem'a: Allah'ı bir olarak tanımakta hakikî ve zahirî tevhidin farkları. Evrendeki olayların sebeplere bağlanmasındaki hikmetler.
2. Lem'a: Hayat üzerinde, Allah'ın varlık ve birliğini gösteren damga. Birşeyden herşeyin, herşeyden birşeyin yapılması.
3. Lem'a: Canlılar üzerinde Allah'ın varlık ve birliğine işaret eden damgalar.
4. Lem'a: "Hayat verme" fiili üzerinde, Allah'ın varlık ve birliğini gösteren damgalar. Herbir zerrede Allah'ın varlık ve birliğine açılan üç pencere. Zerrelerdeki "ehadiyet" ve "samediyet" damgaları.
5. Lem'a: Allah'ın birliğine inanmanın kolaylığı.
6. Lem'a: Bahar mevsiminde Allah'ın varlık, birlik ve kudretini gösteren damgalar ve âhirete işaretler.
7. Lem'a: Varlıklar arasındaki yardımlaşmalarda Allah'ın varlık ve birliğini, hikmet ve rahmetini gösteren işaretler.
8. Lem'a: Varlıkların yaratılışında kullanılan temel unsurların birliğinde ve bir varlıkla bütün varlıklar arasındaki ilişkilerde Allah'ın varlık ve birliğine işaret eden deliller.
9. Lem'a: Türlerin yaratılışındaki benzerlik ve kolaylığın, Allah'ın varlık ve birliğine işareti.
10. Lem'a: Ölüm üzerindeki birlik ve devamlılık damgası. Eserden fiile, fiilden isim, sıfat ve zâta geçiş.
11. Lem'a: Allah'ın varlık ve birliğinin şahidi olarak Hz. Muhammed (a.s.m.).
12. Lem'a: Allah'ın varlık ve birliğinin şahidi olarak Kur'ân.